Z Ewą Lipską – poetką pokoleniowo związana z Nową Falą, jednak pozostającą wciąż poza tym obszarem, i wciąż funkcjonującą w obszarze niesamowitej prostoty i naturalnej zadumy nad życiem bez przesady i przegadania – rozmawia Bartosz Raducha.
Czytaj dalej »
Literatura »
O przyjemności lektury „Kolonii karnej” Franza Kafki
Początek
Istnieją wyrafinowane sposoby na zadawanie intelektualnego cierpienia (a może przyjemności?) czytelnikowi, a ich prawdziwym mistrzem był Franz Kafka. Wystarczy przeczytać Przed prawem – półtorastronicową historię, o której wciąż rozprawiają filozofowie (ostatnio Giorgio Agamben), chyba tylko po to, aby ukryć jej bolesną nierozwiązywalność. Sam pisarz, o czym świadczą jego dzienniki pełne aforyzmów, lubował się w talmudycznych paradoksach. Rozbrojenie egzegety przez tekst opisywał w eseju Przed prawem Jacques Derrida:
Zaryzykowałem glosy, mnożyłem interpretacje, zadawałem i omijałem pytania, zarzucałem w połowie pracę deszyfryzacji, zagadki pozostawiłem nietknięte; oskarżałem, uniewinniałem, broniłem, chwaliłem, wzywałem do stawienia się (…)
Edgar Poe jako artysta pejzażu
Polemiki wokół typów ogrodów krajobrazowych, odbywające się w XVIII i na początku XIX wieku, ujawniają współistnienie w tym okresie kilku modeli wrażliwości, a zarazem kilku koncepcji natury. W sprawie ogrodów zabierali głos nie tylko architekci, malarze, ale również pisarze i filozofowie, jak Pope, Rousseau, Schelling, Goethe czy Hegel.
Literatura polska niedoceniona
Literatura polska jest wtórna wobec literatury zachodniej i służebna wobec spraw wyższej wagi, najczęściej wobec sprawy narodowej. Te sądy są oczywiście niesprawiedliwe, krzywdzące i bardzo radykalne, trudno jednak utrzymywać, że nie znajdują swoich zwolenników.
LJN: „Ballada o kapciach”
Zwiększenie ilości wydawanych ostatnio książek eseistycznych może świadczyć negatywnie o czytelnictwie (nikt nie chce czytać powieści), ale też może sugerować problem wydawnictw, które szukają nowych kanałów komunikacji z czytelnikiem. „Czarne” od wielu lat konsekwentnie wydaje znakomite książki naznaczone znakiem biegłego pióra i sprawnego oka, więc tu – mamy do czynienia z kolejnym, trafnym strzałem w zmysły czytelników.
Piękny mózg Kasi Tusk
Do szerokiej koalicji na rzecz promocji czytelnictwa w naszym pięknym kraju dołączyła ostatnio nie mniej piękna Kasia Tusk. Fotogeniczność głównej bohaterki do tej pory emanowała głównie na produkty żywnościowe, kremy i bluzeczki. Teraz tłem dla nieskazitelnej buzi Kasi stał się regał z książkami. Nie byłoby to faktem aż tak godnym odnotowania, gdyby nie towarzyszące mu przemyślenia natury filologicznej.
LJN: „Grochów” – „(…) podręcznik godzenia się z rzeczami, z którymi trzeba się pogodzić”
Marek Bieńczyk oznajmił: „Ta proza jest jak czarny likier”. Mam wrażenie, że każde słowo, które można by wypowiedzieć na temat „Grochowa” Andrzeja Stasiuka jest zbędne.
Tylko reżyser pozostał żywy – dlaczego?
Teatr Polski. Mazepa. Trzy dni po premierze. Na balkonach niemal nikogo, na parterze puste fotele. Nie przeczytałam jeszcze recenzji Goźlińskiego, tłumaczę więc sobie niską frekwencję trudnym repertuarem, środkiem tygodnia i podobnymi wymówkami.
„2001: Odyseja kosmiczna” i „Nieodwracalne”. O dwóch (nie)podobnych filmach
Co łączy klasyczne dzieło Kubricka ze skandalizującym filmem o brutalnym gwałcie i równie brutalnej zemście? Drobiazgowa analiza przynosi zaskakujące wnioski.
Pewnie za rok powiedziałabym ci coś innego
Wywiad-rzeka z Małgośką Szumowską, opatrzony podtytułem „Kino to sztuka przetrwania”, ukazuje się kilka tygodni po premierze jej „Sponsoringu”. Dobrze czytać je razem. Zarówno film, jak i książka to — wykorzystując Conradowską frazę — opowieści proste i bezpośrednie, których sens mieści się w skorupce orzecha.
LJN: Artysty spacer z trumną. „Tequila” Krzysztofa Vargi
Tequila to monolog wewnętrzny niosącego trumnę. Główny bohater powieści jest wokalistą popularnej kapeli rockowej, która w wyniku nieszczęśliwego wypadku traci perkusistę. Teraz gitarzysta Martinez, basista Abdul i frontman, którego ksywy nie poznajemy, taszczą na ramionach drewniane pudło ze zwłokami Grubego.
Stała matka przed zemstą
O spektaklu „Hekabe”, debiucie reżyserskim Karoliny Labakhuy, wystawianym w Teatrze Polskim w Warszawie, można by napisać jedno zdanie – Nie doznasz katharsis. Czyja to wina i czy tragiczna – nie mnie sądzić.
Czesław Miłosz – tomik „Zakupy” (Znak 2011)
Zdecydowanie najważniejszym wydarzeniem Roku Miłosza jest wydanie nowych, nieznanych dotąd wierszy poety. Atmosfera ogólnopolskiego święta wielkiej poezji została bowiem doszczętnie zburzona przez ten mały tomik. Tom „Zakupy” przewartościowuje nasze dotychczasowe interpretacje dzieła Miłosza.
Nietzsche na rowerze: o „Nadsamcu” Jarry’ego
„Nadsamiec” Alfreda Jarry’ego jest powieścią pełną literackich pułapek przemyślnie zastawionych na czytelnika. Trudno się jednak temu dziwić, skoro zainspirowało ją w całości jedno zdanie z Rabelais’go: „nie przywódź mi tu onego Indianina, tak wysławionego przez Teofrasta, Pliniusza i Ateneusza, który przy pomocy pewnych ziół czynił to jednego dnia siedemdziesiąt i więcej razy”.
LJN: Antologia „Poeci i poetki przekraczają granice”
Antologia „Poeci i poetki przekraczają granice. Sto wierszy” powstała jako zwieńczenie projektu zrealizowanego pod koniec 2011 roku przez Fundację Otwarty Kod Kultury – inicjatywy dofinansowanej przez Miasto Stołeczne Warszawa w ramach uświetniania Polskiej Prezydencji w Radzie Europy.
Liguryjska wycieczka Henryka Sienkiewicza. „Z wrażeń włoskich. Nervi”
Gdy zadają mi pytanie o to, która ze zwiedzonych krain poczyniła na mnie największe wrażenie, odpowiadam bez chwili wahania – Italia. Nigdzie indziej sublimacja natury i kultury, niesamowite połączenie wspaniałego klimatu i niemalże sielankowego krajobrazu, nie zlały się w tak doskonałą całość.
Poezja wyśpiewana
Miniony rok 2011, rok Czesława Miłosza, może najmocniej zaznaczył swoją obecność w muzyce rozrywkowej. Na rynku wydawniczym pojawiło się wiele propozycji, które swoją warstwę tekstową opierały na wierszach rzeczonego poety. W tym szkicu chciałabym przedstawić trzy z nich – najpopularniejsze, najbardziej rozpoznawalne, stworzone przez najbardziej znanych artystów.
LJN: „W pośpiechu”
„W pośpiechu” jest zbiorem jedenastu rozmów przeprowadzonych od połowy kwietnia do połowy czerwca. Są to rozmowy niezwykle ciepłe i pełne delikatnego roztrzepania i ironii, ocierających się o klimat „Kalendarza i klepsydry” Konwickiego.
LJN: Agelastyzm w powieści
Co najbardziej szkodzi powieści? Co powinna odkrywać powieść, a czego odkrywać jej nie wolno? Czy powieść przetrwa? Eco, Kundera i Calvino mierzą się z pytaniami fundamentalnymi dla literatury.
Ze sztambucha Szumowskiej
W jednym z wywiadów z Małgośką Szumowską dziennikarka chyba przypadkiem trafia w punkt. „Czy to nie jest historia stara jak świat? — pyta. — Kiedyś to się nazywało: mieć utrzymankę”. Reżyserka odpowiada: „Tak, ale utrzymanki nie udzielały wywiadów”. I to właściwie starcza za recenzję.
LJN: „Czujesz że gubisz się w buszu, chłopcze?” – recenzja nieznanej książki
Zapowiedzi tego, iż James Joyce mógłby napisać „Finnegans Wake” było parę. Umberto Eco uważa, iż autor przygotowywał się do tego dzieła przez całą swoją drogę twórczą, konsekwentnie odrzucając to, co nie wystarczyło mu do stworzenia księgi ksiąg.
LJN: „Melancholia. O tych, co nigdy nie odnajdą straty”
Marek Bieńczyk zasłynął jako tłumacz dzieł Milana Kundery, a jego późny debiut literacki miał miejsce na początku lat 90. minionego stulecia (esej o Zygmuncie Krasińskim – „Czarny człowiek”). Swój kunszt i znajomość dwoistości znaczeń przeniósł również na swoje teksty – wielokrotnie obraca samo słowo „melancholia” i bada jego zachowanie w różnych systemach językowych.
Film »
Zaproście mnie do stołu
„Tańczący jastrząb” (1977 r.) w reżyserii Grzegorza Królikiewicza jest kinową wersją, powstałego trzy lata wcześniej spektaklu telewizyjnego „Toporny”. Pierwowzór obydwu adaptacji stanowiła powieść autorstwa Juliana Kawalca „Tańczący jastrząb”. Jasno wyznaczony czas, w którym żył Michał Toporny, stanowi wymowny symbol.
Literatura »
LJN: „Bycie ludzkie jest rozdarte”. „Dar Anioła” Krzysztofa Rutkowskiego
Książka Krzysztofa Rutkowskiego nosi podtytuł Przepowieści. Rozwiejmy wątpliwości – skojarzenia z ewangelicznymi przypowieściami bądź z przepowiadaniem w znaczeniu: przewidywaniem przyszłości są mylne. Rutkowski w swoich esejach zazwyczaj mówi to, co już zostało powiedziane.
Ludzie »
Niepokolenie: Co z tą naszą elitą?
Moje pokolenie wchodzi w dorosłość. Za kilka lat będziemy decydować o polityce, mediach, poziomie życia w Polsce. Otwierają się przed nami możliwości, nasz głos zaczyna się liczyć w debacie społecznej. Kończymy uniwersytety, stajemy się inteligencją naszego kraju. W każdym razie dawniej tak było.
Miejsca »
Przyjdź połazić po Warszawie!
Serdecznie zapraszamy WSZYSTKICH ZAINTERESOWANYCH (a zwłaszcza studentów I-go roku) na integracyjny spacer po Warszawie studenckim szlakiem. Wydarzenie organizujemy w ramach projektu „Warszawa Młodych”. Po najciekawszych zakątkach miasta oprowadzi nas dyplomowany przewodnik, jeden z członków redakcji :)
Muzyka »
Lana del Rey – „Born To Die”
Ustalmy na początku: poza tym akapitem nie przeczytacie w tej recenzji zbyt wiele o bogatym ojcu, okładce „Vogue’a”, powiększanych ustach, Lizzie Grant, usuwaniu starych nagrań z iTunesa czy kiepskim występie w „Saturday Night Live”. Być może odrobinę o całej tej kreacji i postaci Lany del Rey, ale wyłącznie w kontekście muzycznym.
Teatr »
„Koncert nad koncertami” w Teatrze Polskim w Warszawie
15 listopada na Scenie Kameralnej Teatru Polskiego w Warszawie na oryginalnych instrumentach (lira korbowa, cymbały, skrzypce) wykonano utwory sięgające czasów Mickiewicza. Była to wyjątkowa okazja usłyszenia „Koncertu Jankiela”, pieśni wywodzących się z litewskiego folkloru i wysłuchania wybranych fragmentów Pana Tadeusza w interpretacji Andrzeja Seweryna.
Sztuka »
Czuły Kot i melancholijna femme fatale – „Leonor Fini i Konstanty Jeleński. Portret podwójny”
W Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie dzieją się ostatnio rzeczy coraz ciekawsze. I chociaż instytucja kojarzy się przeważnie (zazwyczaj turystom) ze zbiorami starych woluminów czy stałą ekspozycją Adam Mickiewicz 1798-1855, okazuje się, że powiew nowoczesności – jakkolwiek to rozumiemy – przyciąga.
najnowsze komentarze: