Wstyd przyznać, ale prawie przegapiliśmy nasze trzecie urodziny. Pewnie dlatego, że Niewinni (chyba możemy już zrezygnować z cudzysłowu) nie powstali z dnia na dzień. Najpierw były dyskusje, wątpliwości, dyżury w śródmiejskich knajpach. Najważniejsza debata odbyła się tuż po egzaminie z romantyzmu, gdy byliśmy świeżo po lekturze Dziadów i wczesnego Słowackiego – stąd nasza nazwa i wszystkie idealistyczne postulaty. Jednak oficjalnie portal powstał 22 września 2010 roku i tę datę uznajemy za symboliczną.
Trzy lata to nie tak mało. Przetrwaliśmy kilka poważnych kryzysów. Skład naszej się redakcji zmieniał, niektórzy współpracownicy odchodzili od nas z braku czasu, inni z poczuciem niedosytu. Mieliśmy odmienne wizje, kłóciliśmy się, a potem podawaliśmy sobie ręce.
Naszą śmierć obwieszczano kilkukrotnie. Pół biedy, gdy rzekomą przyczyną zgonu były trudy sesji, która zabierała nam czas na redagowanie albo chwilowe, jak się okazało, spadki czytelnictwa na stronie. Najmocniejszy zarzutem było wyczerpanie, a może wręcz ośmieszenie idei, która przyświecała Niewinnym na samym początku – „uciec od świata takiego, jakim go zastaliśmy, w świat taki, jaki zastać byśmy chcieli”. Przypominano nam o tym szczególnie dobitnie, gdy na portalu pojawiały się artykuły zaświadczające o brutalnej konfrontacji z rzeczywistością, utracie złudzeń i konieczności udziału w „świecie, który zastaliśmy”. Jak ktoś ironicznie zauważył, „Niewinni sami się zamknęli”.
Ale nie brakowało głosów odmiennych. Pozytywnie zaskoczyły nas statystyki strony. W ciągu trzech lat nasz portal odnotował ponad 35 tysięcy powracających użytkowników. W porównaniu z największymi serwisami kulturalnymi to pewnie śmiesznie mało, ale my nie pracujemy przecież na etacie. Piszemy o tym, co nas interesuje w sposób, jaki uznajemy za stosowny.
Nieprzerwanie, bez gratyfikacji finansowej (ani „punktowej”) publikują u nas doktoranci i pracownicy naukowi. Robią to z bardzo prostej przyczyny – u Niewinnych są rzeczywiście czytani. Odczuwają to dzięki licznikom wyświetleń artykułu, systemowi „polubień” i – przede wszystkim – zamieszczanym przez użytkowników komentarzom. Nasz portal wypełnił niszę – stał się wirtualną platformą, na której publikowane, oceniane i komentowane są eseje z pogranicza literatury, kultury i sztuki.
Z tego względu nie chcemy się poddawać. Planujemy zmiany. 1 października kończymy wakacyjną przerwę i „startujemy” jako czasopismo. Artykuły na stronie będą się pojawiać co dwa tygodnie we wtorek. Z myślą o wszystkich autorach podejmujących karierę akademicką, chcemy stworzyć dział artykułów recenzowanych, które będą punktowane w skali studenckiej i doktoranckiej.
Przede wszystkim jednak zorganizowaliśmy dla Was konkurs. Udział w nim może wziąć osoba, która do 15 października wyśle pod nasz adres mailowy (niewinni.czarodzieje.uw@gmail.com) esej na temat inicjacji. Wszystkie przyjęte do publikacji eseje zawisną tego samego dnia na stronie i przez kolejny miesiąc będą przez Was oceniane. Głosować będzie można za pośrednictwem naszego facebookowego fanpejdża poprzez „polubienie” odnośnika do faworyzowanego eseju. Zwycięży autor tekstu, który do północy 15 listopada zbierze najwięcej polubień. Oprócz sławy i chwały nasi fundatorzy – miesięcznik „Znak”, wydawnictwa Aletheia, Ha!art i Krytyka Polityczna – zapewnili uczestnikom liczne nagrody książkowe, m.in. długo oczekiwany reprint legendarnego pierwszego numeru miesięcznika „Znak” z 1946 roku (w edycji limitowanej ukaże się jedynie 400 egzemplarzy w bibliofilskiej oprawie1). Tym goręcej zapraszamy do udziału w konkursie.
I jeszcze dwa słowa o temacie. Dlaczego akurat inicjacja? Bo to zagadnienie bardzo bliskie naszej idei. W jednej ze swoich książek Przemysław Czapliński napisał, że siłą wszystkich powieści inicjacyjnych jest walor „niewinnej odkrywczości”. Pozbawiony obciążeń ideologicznych, „nieuwikłany” bohater obserwuje rzeczywistość bez niepotrzebnych, doraźnych kontekstów, co prowadzi go do stawiania na nowo „niewinnych” pytań o sens i naturę świata. Mircea Eliade z kolei zauważył, że punktem wyjścia inicjacji jest poczucie niedostatku, wiążące się z egzystencją pozbawioną znaczenia. Człowiek zaczyna mieć zwyczajnie dość świata jawiącego się jako szereg chaotycznych, niepowiązanych ze sobą zdarzeń. Odczuwa silną potrzebę pełniejszego, pogłębionego i sensownego uczestnictwa w rzeczywistości.
Wyrazem tej tęsknoty jest zaskakująco powszechna obecność schematów inicjacyjnych w literaturze, filmie, sztuce, grach komputerowych i wszelkich innych płodach kultury. Inicjację – rozumianą jako duchową przemianę bohatera, przebytą pod wpływem niezwykłych, nierzadko bardzo trudnych doświadczeń (odpowiednik prób inicjacyjnych) – odnajdujemy w kulturze tym chętniej, gdy brakuje jej w naszym własnym życiu. Pięknie zaświadcza o tym motto literackiego hitu ostatnich miesięcy, Morfiny Szczepana Twardocha:
And the days are not full enough
And the nights are not full enough
And life slips by like a field mouse
Not shaking the grass
(Ezra Pound)
Nie trzeba dodawać, że wiersz Pounda koresponduje z monologiem Dziewicy z I części Dziadów. Bo to nie infantylny eskapizm i abstrakcyjna „ucieczka w świat kultury”, wyrażające się głównie w niechęci do podjęcia pracy zawodowej, definiują współczesnego „niewinnego czarodzieja”. Jego osobowość określa intuicyjny opór wobec zastanych, już utrwalonych form, poszukiwanie drugiego dna tam, gdzie nikt inny go nie poszukuje i niechęć do prowadzenia miałkiej egzystencji, odgórnie pozbawionej jakiegokolwiek sensu.
Owej „niewinnej odkrywczości”, którą chcielibyśmy wyrażać w naszych tekstach, patronują klasycy humanistyki. Dość przypomnieć znany chyba wszystkim studentom polonistyki esej Rolanda Barthes’a pochodzący z tomu Mitologie. Francuz opisuje tam wizytę u fryzjera i przypadkową lekturę okładki wysokonakładowego magazynu „Paris Match”. Wychodząc od „naiwnego” pytania, co właściwie znaczy obrazek na okładce, badacz wykorzystuje znaną mu teorię, aby wyciągnąć zaskakujące wnioski. Nas interesuje nie tyle sama metoda, co podejście badawcze Barthes’a, który nawet podczas wizyty u fryzjera nie rezygnuje z zadawania fundamentalnych pytań. Inaczej mówiąc – nie przestaje być podejrzliwy. Wierzymy, że w parze z niechęcią do bezrefleksyjnej akceptacji zastanych form idzie niepohamowana skłonność do niestrudzonego drążenia: „A co to właściwie znaczy?”.
Tak rozumiani niewinni czarodzieje wcale nie muszą zamykać swoich podwojów. Z „niewinnej” niedojrzałości społecznej i ekonomicznej kiedyś się wyrasta, „niewinność” intelektualną warto zachować do końca życia. Wszystkich, których nie odstrasza patos tych konstatacji, zapraszamy do bliższej lub dalszej współpracy. Mamy nadzieję, że Niewinni nie przestaną istnieć, bo my nadal wierzymy w sens tego, co robimy. I jeszcze raz zapraszamy do wysyłania na naszą skrzynkę tekstów konkursowych – w końcu o tym przede wszystkim chcieliśmy Was poinformować. Z regulaminem konkursu możecie się zapoznać poniżej. Powodzenia!
–––––––––––––––––––
REGULAMIN KONKURSU:
§ 1
POSTANOWIENIA OGÓLNE
1. Organizatorem konkursu poświęconego tematowi inicjacji, zwanego dalej „Konkursem”, jest Koło Naukowe „Niewinni Dziennikarze”, zwane dalej „Organizatorem”, działające jako organizacja studencka Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego przy ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, 00-927 Warszawa.
3. Fundatorami nagród są miesięcznik „Znak”, wydawnictwa „Aletheia”, ul. Zgierska 6/8, m. 9, 04-092 Warszawa; „Krytyka Polityczna”/ Stowarzyszenie im. Stanisława Brzozowskiego, ul. Foksal 16, II p., 00-372 Warszawa oraz „Korporacja Ha!art”, Plac Szczepański 3, 31-011 Kraków.
4. Celem Konkursu jest wyłonienie przez czytelników portalu www.niewinni-czarodzieje.pl, zwanego dalej „Portalem”, najlepszego eseju na temat inicjacji.
5. Konkurs odbędzie się w dniach 16.10.2013 r. – 15.11.2013 r.
6. Regulamin konkursu zostanie udostępniony na Portalu.
§ 2
ZASADY I PRZEBIEG KONKURSU
1. Uczestnikiem Konkursu, zwanym dalej „Uczestnikiem”, może być każda osoba fizyczna, która nie jest byłym lub obecnym członkiem redakcji Portalu, nie występuje pod pseudonimem i która do 15 października 2013 r. nadeśle na adres e-mailowy niewinni.czarodzieje.uw@gmail.com esej na temat inicjacji, spełniający poniższe warunki:
a) podejmuje temat inicjacji, rozumianej jako uniwersalne doświadczenie ludzkie, które jest rozmaicie przedstawiane i interpretowane w literaturze, kulturze, sztuce;
b) gatunkowo i stylistycznie nie odbiega od eseistyczno-publicystycznej linii Portalu;
c) nie narusza dobrego imienia osób trzecich;
d) nie zawiera rażących błędów merytorycznych i nie odnosi się do nieprawdziwych danych;
e) nie zawiera więcej niż 25 tysięcy znaków.
2. Redakcja Portalu zastrzega sobie prawo do oceny nadesłanych esejów pod kątem spełnienia warunków wymienionych w § 2 pkt. 1 i niepublikowania tych spośród nich, które nie spełniają wszystkich wskazanych wyżej warunków.
3. Wszystkie zaakceptowane przez Redakcję eseje będą zamieszczone na Portalu w dniu 16 października 2013 r.
§ 3
NAGRODY
1. Nagrodą główną dla zwycięzcy konkursu jest reprint 1. numeru miesięcznika „Znak” z 1946 roku, jeden numer listopadowego miesięcznika „Znak” oraz książka „Historia humanistyki. Zapomniane nauki”, Warszawa 2013. Osoba, która zajmie drugie miejsce, otrzymuje zestaw książek: H. Kajzar, „Koniec życia półświni. Wybrane utwory i teksty o teatrze”, Kraków 2012; M. Kościelniak, „Prawie ludzkie, prawie moje. Teatr Helmuta Kajzara”, Kraków 2012, „Muzyka. Przewodnik Krytyki Politycznej”, oprac. zbiorowe, Warszawa 2013 oraz listopadowy numer miesięcznika „Znak”. Osoba, która zajmie trzecie miejsce, otrzymuje listopadowy numer miesięcznika „Znak”.
3. Zwycięzcom Konkursu nie przysługują ekwiwalenty finansowe zamiast nagród.
4. Organizator nie ponosi odpowiedzialności za niedostarczenie nagrody, wynikające z przyczyn leżących po stronie Uczestnika.
§ 4
ROZSTRZYGNIĘCIE KONKURSU/ZASADY PRZYZNAWANIA NAGRÓD
1. Opublikowane przez redakcję Portalu eseje będą oceniane przez użytkowników portalu społecznościowego Facebook, w dniach 16.10.2013 r. – 15.11.2013 r. za pośrednictwem facebookowego fanpejdża Portalu. Głosowanie odbędzie się poprzez „polubienie” odnośnika do eseju. Jeden użytkownik może głosować na dowolną liczbę nadesłanych esejów.
2. Pierwsze i drugie miejsce przysługuje odpowiednio autorom tekstów o największej ilości „polubień” na fanpejdżu Portalu w momencie zamknięcia Konkursu, tj. 15.11.2013 r. o godzinie 23:59.
3. O tym, kto zwyciężył w Konkursie, poinformuje redakcja Portalu 16 listopada 2013 r.
4. Nagrody będą doręczane osobiście lub za pośrednictwem poczty w dniach 17-20 listopada 2013r. Koszty przesyłki ponosi Organizator.
§ 5
POSTANOWIENIA KOŃCOWE
1. Warunkiem przystąpienia do Konkursu jest akceptacja niniejszego regulaminu.
2. Odpowiedzialność za związane z Konkursem naruszenie praw osób trzecich ponosi Uczestnik.
3. W zakresie nieuregulowanym niniejszym regulaminem zastosowanie mają przepisy Kodeksu Cywilnego.