Dlaczego warto nie czytać Jamesa Joyce’a
W 2008 roku w polskich księgarniach pojawiła się książka francuskiego literaturoznawcy Pierre’a Bayarda pod wiele mówiącym tytułem Jak rozmawiać o książkach, których się nie czytało?. Esej ten jest przekorny i dość prowokacyjny, ale jego wymowa – poważna. Główne przesłanie można streścić tak: mówienie o literaturze jako takiej jest bezsensowne, a nawet niemożliwe, ponieważ zawsze mówimy nie o samej lekturze, tylko o naszym wrażeniu z lektury, o tym, co w nas z niej zostało.
Bóg, który stwarza Niewinnego Czarodzieja?
Część pierwsza Dziadów to tajemnica. Kropka na końcu tego zdania jest znacząca i nie daje szans na podniesienie ręki i zadanie pytania. Bo tu nie ma o co pytać. Pierwsze Dziady były i są niewiadomą dla badaczy literatury, dla miłośników Mickiewicza, dla biografów. Co więcej, w jakiś dziwny sposób, były również tajemnicą dla samego autora, który za życia nigdy ich nie wydał, to ukrywał je przed samym sobą, to znów znajdował.
Bóg Adama – Bóg Polaków (?)
Jarosław Marek Rymkiewicz nie ma wątpliwości – Adam Mickiewicz najwybitniejszym polskim poetą był. Nie myliła się Zofia Stefanowska, gdy w Literaturze polskiej. Przewodniku encyklopedycznym napisała o Mickiewiczu: „największy poeta polski”, określając tym samym przewodnictwo Adama w panteonie rodzimych wieszczów jako fakt obiektywny, równie oczywisty i niepodważalny jak to, że Mickiewicz urodził się w 1798,
a zmarł w 1855 roku.
Znajome mapy i nowe terytoria Houellebecqa
Michel Houellebecq w La carte et le territoire, powieści, która przyniosła mu upragnioną Nagrodę Goncourtów, łączy Bildungsroman z kryminałem i doniesieniami z artystycznej kroniki towarzyskiej, a przy okazji stawia diagnozę postindustrialnemu francuskiemu społeczeństwu. I zachęca do rejterady z pola walki.